Топ-100
  • Miasteczko (urbanizacja) Miasteczko (urbanizacja)

    Miasteczko – prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią, z charakterystycznym handlowo-przemysłowym wyodrębn...

  • Mentalność Mentalność

    Mentalność – całość przekonań, postaw, poglądów, sposobu myślenia grupy społecznej lub jednostki. Na mentalność mają wpływ czynniki społeczne, kulturowe i bi...

  • Maska Maska

    Maska – przykrycie twarzy lub jej części, z otworami na oczy, początkowo używane w celach magicznych lub obrzędowych. Maska jest przedmiotem noszonym zazwycz...

  • Makijaż Makijaż

    Makijaż znany również jako ang. make-up – kosmetyki upiększające nałożone na skórę. Termin ten może oznaczać również samo nakładanie kosmetyków. Słowem makij...

  • Magia apotropeiczna (ochronna) Magia apotropeiczna (ochronna)

    Magia apotropeiczna - pojęcie z zakresu antopologii kulturowej. Termin apotropeion pochodzi z języka greckiego od słowa oznaczającego obronę. Greccy szamani,...

  • Kulturem Kulturem

    Kulturem – jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, ż...

  • Królobójstwo Królobójstwo

    Królobójstwo – zabójstwo króla, władcy, osoby stojącej na czele jakiejś społeczności. W określonych okolicznościach było czynem legalnym ujętym w ramy ceremo...

  • Konflikt kulturowy Konflikt kulturowy

    Konflikt kulturowy – wrogość, niechęć lub walka pomiędzy oddziałującymi na siebie zbiorowościami o odmiennych kulturowo sposobach życia, przeważnie wynikając...

  • Koczownik Koczownik

    Koczownik – także nomada, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w zwią...

  • Inicjacja Inicjacja

    Inicjacja występuje w następujących znaczeniach: obrzęd przejścia na kolejny, wyższy poziom wtajemniczenia, rozpoczęcie czynności, procesu działania zob. ini...

  • Honor (etyka) Honor (etyka)

    Honor – pojęcie dotyczące moralności i obyczajowości. Występuje w skali jednostkowej i społecznej w określonym czasie i na określonym terytorium.

  • Homo faber Homo faber

    Homo faber – pojęcie z antropologii oznaczające człowieka wytwórcę, twórcę, człowieka pracy. Przeciwstawiany jest homo ludens – człowiekowi zabawy i deus fab...

  • Hierarchia potrzeb Hierarchia potrzeb

    Hierarchia potrzeb, piramida Maslowa – sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych, do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojen...

  • Hierarchia Hierarchia

    Hierarchia: ustanowienie ważności stanowiska albo władz urzędowych, służbowych lub kościelnych np. hierarchia kościelna, stopnie wojskowe. kolejność rzeczy, ...

  • Hellenistyka Hellenistyka

    Hellenistyka, grecystyka – nauka o kulturze i języku Grecji starożytnej, jak i Grecji współczesnej. Nazwa "hellenistyka" pochodzi od słowa "Hellada", które w...

  • Europocentryzm Europocentryzm

    Europocentryzm – praktyka i postawa, świadome lub nie, stawianie europejskich rozwiązań, problemów, kultury czy wartości wyżej niż te z innych kręgów kulturo...

  • Etnofarmakologia Etnofarmakologia

    Etnofarmakologia – dyscyplina naukowa zajmująca się badaniem biologicznych właściwości produktów wykorzystywanych w ramach medycyny ludowej. Przekazy medycyn...

  • Dobra kultury Dobra kultury

    Dobra kultury – termin ten jest rozmaicie interpretowany, w zależności od tego, jak dany badacz rozumie pojęcie kultury. Jeśli uważa on za kulturę całokształ...

  • Czas wolny Czas wolny

    Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Czas wolny dziecka – ok...

  • Cywilizacja Cywilizacja

    Cywilizacja – poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowani...

  • Badania terenowe Badania terenowe

    Badania terenowe – wszelkie badania z zakresu nauk społecznych, w których badacz "rusza zza biurka” i przeprowadza swój projekt w analizowanej społeczności. ...

  • Artefakt (antropologia) Artefakt (antropologia)

    W antropologii i socjologii kultury artefakt oznacza przejaw funkcjonowania danej kultury. Wyróżnić można: artefakty fizyczne. artefakty behawioralne, artefa...

  • Antropologia wizualna Antropologia wizualna

    Antropologia wizualna – subdyscyplina antropologii kulturowej zajmująca się interpretowaniem wizualnej części kultury oraz wykorzystywaniem rysunku, malarstw...

  • Antropologia rzeczy Antropologia rzeczy

    Termin antropologia rzeczy – określa jeden z działów rozległego nurtu antropologii. Obejmuje szeroką tematykę stosunku człowieka do rzeczy, człowieka i jego ...

  • Antropologia ciała Antropologia ciała

    Antropologia ciała – gałąź antropologii, która zajmuje się w szczególności refleksją nad różnymi koncepcjami i wykorzystaniem ciała ludzkiego i jego organów ...

  • Etnologia Etnologia

    Etnologia – jedna z dyscyplin, obok etnografii, antropologii kulturowej i społecznej, wchodzących w zakres antropologii – nauki o człowieku i jego kulturze. ...

  • Antropologia kulturowa Antropologia kulturowa

    Antropologia kulturowa – dyscyplina nauk społecznych badająca organizację kultury, rządzące nią prawa, historyczną zmienność i etniczną różnorodność kultur w...

Antropologia kulturowa

Antropologia kulturowa – dyscyplina nauk społecznych badająca organizację kultury, rządzące nią prawa, historyczną zmienność i etniczną różnorodność kultur w...

Etnologia

Etnologia – jedna z dyscyplin, obok etnografii, antropologii kulturowej i społecznej, wchodzących w zakres antropologii – nauki o człowieku i jego kulturze. ...

Ajtiologia

Ajtiologia, etiologia – wyjaśnienie w formie mitu lub legendy przyczyny powstania tradycji, zwyczajów, instytucji społecznych, kultów religijnych, konstelacj...

Antropologia ciała

Antropologia ciała – gałąź antropologii, która zajmuje się w szczególności refleksją nad różnymi koncepcjami i wykorzystaniem ciała ludzkiego i jego organów ...

Antropologia edukacji

Antropologia edukacji – subdyscyplina antropologii kulturowej, która wywodzi się z pionierskich prac Margaret Mead i odwołuję się do prac między innymi Georg...

Antropologia emocji

Antropologia emocji – subdyscyplina antropologii kulturowej zajmująca się badaniem fenomenów związanych z ludzkimi emocjami w konkretnych kontekstach kulturo...

Antropologia jedzenia

Antropologia jedzenia – jedna z subdyscyplin antropologii kulturowej zajmująca się badaniem pożywienia w kontekście kulturowym człowieka, starająca się wyjaś...

Antropologia pamięci

Antropologia pamięci – jeden z kierunków w antropologii, którego przedmiotem badań jest pamięć człowieka. Nauki społeczne, w tym także dyskurs antropologiczn...

Antropologia postmodernistyczna

Antropologia postmodernistyczna – nurt w antropologii kulturowej, który narodził się w latach 80. XX wieku. Kolebką są Stany Zjednoczone, z których pochodzą ...

Antropologia refleksyjna

Antropologia refleksyjna – nurt współczesnej antropologii powstały po przełomie postmodernistycznym i w istotny sposób zainspirowany postkolonializmem. Jego ...

Antropologia rzeczy

Termin antropologia rzeczy – określa jeden z działów rozległego nurtu antropologii. Obejmuje szeroką tematykę stosunku człowieka do rzeczy, człowieka i jego ...

Antropologia turystyki

Antropologia turystyki zwraca uwagę na różne aspekty turystyki. Próbując porównać ją do innych zjawisk, turystyka to forma mobilności. Jednak nie każda forma...

Antropologia wizualna

Antropologia wizualna – subdyscyplina antropologii kulturowej zajmująca się interpretowaniem wizualnej części kultury oraz wykorzystywaniem rysunku, malarstw...

Antropologia zaangażowana

Antropologia zaangażowana – gałąź antropologii, rozpatrywana często w ramach antropologii stosowanej. Uważa się, że nie można precyzyjnie określić przedmiotu...

Artefakt (antropologia)

W antropologii i socjologii kultury artefakt oznacza przejaw funkcjonowania danej kultury. Wyróżnić można: artefakty fizyczne. artefakty behawioralne, artefa...

Badania terenowe

Badania terenowe – wszelkie badania z zakresu nauk społecznych, w których badacz "rusza zza biurka” i przeprowadza swój projekt w analizowanej społeczności. ...

Brak tożsamości rodzajowych

Brak tożsamości rodzajowych – rzeczywista lub teoretyczna cecha kulturowa, właściwa jednostkom lub społecznościom, które nie wytworzyły, nie otrzymały albo z...

Charakter narodowy

Charakter narodowy – konstrukt teoretyczny, opisujący względnie trwałe właściwości i dyspozycje psychiczne powtarzające się w obrębie danego społeczeństwa or...

Cyberantropologia

Cyberantropologia – gałąź studiów skupiająca się na związku pomiędzy ludźmi a technologią współczesną, rozwija również obszary w których antropologia i techn...

Cywilizacja

Cywilizacja – poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowani...

Czam

Czam – w języku tybetańskim oznacza taniec. Rytualny taniec tybetański, który wykonują w klasztorach odpowiednio wyszkoleni mnisi lub lamowie, podczas któreg...

Czas (antropologia)

Czas – miernik trwania, jest w antropologii jedną z kluczowych wartości tożsamości kulturowej, kształtujących życie jednostki i zbiorowości, do której ta prz...

Czas wolny

Czas wolny – czas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem. Czas wolny dziecka – ok...

Człowiek marginesu

Człowiek marginesu – osoba żyjącą na krawędzi dwóch lub więcej kręgów kulturowych, z których żaden nie definiuje w pełni jej tożsamości. Koncepcja została wp...

Dezurbanizacja

Dezurbanizacja – proces polegający na spadku liczby ludności miast w obszarach metropolitalnych oraz aglomeracjach, któremu towarzyszy rozwój oddalonych od n...

Dobra kultury

Dobra kultury – termin ten jest rozmaicie interpretowany, w zależności od tego, jak dany badacz rozumie pojęcie kultury. Jeśli uważa on za kulturę całokształ...

Dysonans kulturowy

Dysonans kulturowy – konflikt treści kulturowych, oczekiwań, sposobów myślenia, stylów konsumpcji. Każda jednostka znajdując się w nowym otoczeniu lub kraju ...

Dystans publiczny

Dystans publiczny – jeden z dystansów personalnych. Przyjmuje się, że o dystansie publicznym możemy mówić wtedy, gdy rozmówcy kontaktują się w odległości wię...

Emic i etic

Emic i etic – para terminów stworzona przez Kennetha L. Pikea; w szerszym znaczeniu emic oznacza badanie danej kultury od strony jej użytkowników, etic zaś z...

Enkulturacja

Enkulturacja to naturalny, bezbolesny proces ponadpokoleniowego, świadomego i nieświadomego nabywania kompetencji kulturowych, tworzących system wartości dan...

Etnocentryzm

Etnocentryzm – postawa ujawniająca się przy zetknięciu z innymi kulturami, polegająca na uznawaniu własnego narodu lub grupy etnicznej za szczególnie wartośc...

Etnodizajn

Etnodizajn – nurt we wzornictwie przemysłowym, propagujący łączenie elementów rękodzielnictwa i wyrobnictwa ludowego ze współczesnymi trendami. W zależności ...

Etnofarmakologia

Etnofarmakologia – dyscyplina naukowa zajmująca się badaniem biologicznych właściwości produktów wykorzystywanych w ramach medycyny ludowej. Przekazy medycyn...

Etnografia muzyczna

etnografia muzyczna – dziedzina nauki zajmująca się badaniami nad muzyką tradycyjną, oraz muzyką cywilizacji pozaeuropejskich. Głównymi zadaniami etnomuzykol...

Etnonauka

Etnonauka – kierunek badawczy antropologii kulturowej, dążący do opisywania systemów poznawczych różnych kultur przy stosowaniu formalnych procedur i na pods...

Etyka w antropologii

Etyka w antropologii - jeden z obszarów refleksji antropologii kulturowej, stanowiący nieodłączny element procedury badawczej. Obejmuje namysł m.in. nad rela...

Europocentryzm

Europocentryzm – praktyka i postawa, świadome lub nie, stawianie europejskich rozwiązań, problemów, kultury czy wartości wyżej niż te z innych kręgów kulturo...

Folklor środowiskowy

Jest to zjawisko węższe od kultury środowiskowej, to część zachowań kultury danej społeczności, z których każda jest ponadto normalnym uczestnikiem kultury o...

Forma strukturalna

Forma strukturalna - termin w etnologii używany przez Alfreda R. Radcliffea Browna, odnoszący się do uogólnień opartych na obserwacji struktury społecznej; i...

Hellenistyka

Hellenistyka, grecystyka – nauka o kulturze i języku Grecji starożytnej, jak i Grecji współczesnej. Nazwa "hellenistyka" pochodzi od słowa "Hellada", które w...

Heterarchia

Heterarchia to sieć elementów o tej samej pozycji w strukturze horyzontalnej, sile i władzy, posiadających wspólny cel. Heterarchia może być odrębna, lub też...

Hierarchia

Hierarchia: ustanowienie ważności stanowiska albo władz urzędowych, służbowych lub kościelnych np. hierarchia kościelna, stopnie wojskowe. kolejność rzeczy, ...

Hierarchia potrzeb

Hierarchia potrzeb, piramida Maslowa – sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych, do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojen...

Homo faber

Homo faber – pojęcie z antropologii oznaczające człowieka wytwórcę, twórcę, człowieka pracy. Przeciwstawiany jest homo ludens – człowiekowi zabawy i deus fab...

Honor (etyka)

Honor – pojęcie dotyczące moralności i obyczajowości. Występuje w skali jednostkowej i społecznej w określonym czasie i na określonym terytorium.

Idee elementarne

Idee elementarne - pojęcie wprowadzone do etnologii przez ewolucjonistę Adolfa Bastiana na oznaczenie idei wspólnych wszystkim ludziom, bez względu na kontek...

Inicjacja

Inicjacja występuje w następujących znaczeniach: obrzęd przejścia na kolejny, wyższy poziom wtajemniczenia, rozpoczęcie czynności, procesu działania zob. ini...

Instytucja (antropologia)

Instytucja - zespół dążeń ludzkich mających na celu zaspokojenie określonych potrzeb. Według Bronisława Malinowskiego instytucja składa się z Idei, Środków, ...

Koczownik

Koczownik – także nomada, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w zwią...

Koewolucja genetyczno-kulturowa

Koewolucja genetyczno-kulturowa – hipoteza sformułowana przez Charlesa J. Lumsdena i Edwarda O. Wilsona, zgodnie z którą ewolucja biologiczna i kulturowa wza...

Konflikt kulturowy

Konflikt kulturowy – wrogość, niechęć lub walka pomiędzy oddziałującymi na siebie zbiorowościami o odmiennych kulturowo sposobach życia, przeważnie wynikając...

Konwergencja kulturowa

Konwergencja kulturowa – teoria sformułowana przez niemieckiego etnologa Adolfa Bastiana, prezentująca możliwość powstawania podobnych wytworów kultury mater...

Krąg kulturowy

Krąg kulturowy – w etnologii termin oznaczający obszar występowania jednego lub więcej cech lub elementów kulturowych, niekoniecznie ze sobą powiązanych.

Królobójstwo

Królobójstwo – zabójstwo króla, władcy, osoby stojącej na czele jakiejś społeczności. W określonych okolicznościach było czynem legalnym ujętym w ramy ceremo...

Ksenofilia

Ksenofilia – bezkrytycznie manifestowana otwartość i sympatia wobec wszystkiego, co odmienne w danej kulturze.

Kultura monochroniczna

Kultura monochroniczna – kategoria kultury określana w kontekście postrzegania czasu. Jest definiowana przy pomocy opozycji do kultury polichronicznej. Pojęc...

Kultura polichroniczna

Kultura polichroniczna – kategoria kultury określana w kontekście postrzegania czasu. Jest definiowana przy pomocy opozycji do kultury monochronicznej. Pojęc...

Kulturem

Kulturem – jednostka etnolingwistyczna, która w planie wyrażania jest reprezentowana przez pojedyncze leksemy, zaś w planie treści ma tak bogate znaczenia, ż...

Ludyczność

Ludyczność – cecha literatury pięknej polegająca na jej zdolności do zaspokajania potrzeby rozrywki. Jest główną cechą kultury masowej. Funkcję tę realizują ...

Magia apotropeiczna (ochronna)

Magia apotropeiczna - pojęcie z zakresu antopologii kulturowej. Termin apotropeion pochodzi z języka greckiego od słowa oznaczającego obronę. Greccy szamani,...

Makijaż

Makijaż znany również jako ang. make-up – kosmetyki upiększające nałożone na skórę. Termin ten może oznaczać również samo nakładanie kosmetyków. Słowem makij...

Maska

Maska – przykrycie twarzy lub jej części, z otworami na oczy, początkowo używane w celach magicznych lub obrzędowych. Maska jest przedmiotem noszonym zazwycz...

Mentalność

Mentalność – całość przekonań, postaw, poglądów, sposobu myślenia grupy społecznej lub jednostki. Na mentalność mają wpływ czynniki społeczne, kulturowe i bi...

Miasteczko (urbanizacja)

Miasteczko – prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią, z charakterystycznym handlowo-przemysłowym wyodrębn...