Топ-100
  • Wieczność Wieczność

    W popularnym mniemaniu, wieczność jest równoznaczna z nieskończonością, jednak przez wielu określana jest jako istnienie poza czasem. Wieczność występuje m.i...

  • Teologia feministyczna Teologia feministyczna

    Teologia feministyczna – nurt obecny w wielu religiach, włączając buddyzm, chrześcijaństwo, judaizm i nową myśl, stawiający sobie za cel krytyczną analizę tr...

  • Szata liturgiczna Szata liturgiczna

    Szata liturgiczna – rodzaj odzieży stosowanej w czasie liturgii mającej na celu określenie i zaznaczenie funkcji osoby ją noszącej.

  • Stworzenie świata Stworzenie świata

    Stworzenie świata – w filozofii oraz teologii pojęcie określające akt, w którym bóg, bogowie, najwyższa istota transcendentna, praprzyczyna, arché, powołuje ...

  • Problem zła Problem zła

    Problem zła w teologii – problem pogodzenia obecności zła i cierpienia z istnieniem wszechwiedzącego, wszechpotężnego, wszechmiłosiernego i nieskończenie dob...

  • Port-Royal Port-Royal

    Port-Royal – powstałe w 1204 roku pod Paryżem opactwo cysterek, którego mniszki, domagając się odnowy moralnej Kościoła, oskarżone zostały o jansenizm, co sk...

  • Pandeizm Pandeizm

    Pandeizm – kombinacja panteizmu i deizmu. Są to poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem, pogląd religijny ...

  • Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych

    Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie jest instytucją naukowo-dydaktyczną.

  • Opatrzność Opatrzność

    Opatrzność /łac. providentia, gr. πρόνοια / – w teologii nieustanna opieka wszechwiedzącego i wszechmocnego Boga nad dziejami świata i poszczególnych ludzi, ...

  • Omniscjencja Omniscjencja

    Omniscjencja, wszechwiedza – pełna wiedza o wszystkich realnych i potencjalnych faktach i relacjach między faktami, tzw. znajomość wszechrzeczy. Określenie, ...

  • Officium Divinum Officium Divinum

    Officium Divinum – termin przyjęty na określenie szeroko pojętej liturgii chrześcijańskiej, używany już we wczesnym średniowieczu. Później określenie stosowa...

  • Miłosierdzie Boże Miłosierdzie Boże

    Problematyką Bożego Miłosierdzia i jego znaczenia w moralności chrześcijańskiej zajmował się m.in. papież Jan Paweł II" w emcyklice Dives in misericordia. Pa...

  • Lichwa Lichwa

    Lichwa – udzielanie nieetycznych pożyczek, z uwagi na zawyżone odsetki lub inne opłaty, w wyniku czego następuje nieuczciwe wzbogacenie się pożyczkodawcy. Li...

  • Kreacjonizm (w odniesieniu do pochodzenia duszy) Kreacjonizm (w odniesieniu do pochodzenia duszy)

    Kreacjonizm – pogląd o pochodzeniu duszy, obecny np. w teologii katolickiej. Według kreacjonizmu Bóg stwarza duszę za każdym razem, gdy powstaje nowa istota ...

  • Kolory liturgiczne Kolory liturgiczne

    Kolory liturgiczne – w chrześcijaństwie uznawane są za symbole liturgiczne, mają uzewnętrzniać charakter sprawowanych obrzędów, a także wyrazić dynamikę roku...

  • Kalwinizm Kalwinizm

    Kalwinizm, ewangelicyzm reformowany – jeden z czołowych nurtów protestantyzmu, obok luteranizmu. Jednocześnie doktryna teologiczna i konfesja. Powstał w toku...

  • Kalendarz liturgiczny Kalendarz liturgiczny

    Kalendarz liturgiczny – w chrześcijaństwie terminarz obchodów liturgicznych w ciągu roku liturgicznego: Wielkanocy, Świąt Pańskich, Maryjnych i liturgicznych...

  • Filozofia wieczysta Filozofia wieczysta

    Filozofia wieczysta – termin użyty po raz pierwszy prawdopodobnie przez Agostino Steuco w książce De perenni philosophia libri X, w której chrześcijańska fil...

  • Dylemat determinizmu Dylemat determinizmu

    Dylemat determinizmu lub standardowy argument przeciwko wolnej woli – argument głoszący, iż istnieje dylemat pomiędzy przyjęciem determinizmu bądź jego negac...

  • Dowód ontologiczny Dowód ontologiczny

    Dowód ontologiczny – argument na istnienie Boga autorstwa Anzelma z Canterbury. Argument ów został nazwany argumentem ontologicznym przez Immanuela Kanta, gd...

  • Deus absconditus Deus absconditus

    Deus absconditus – określenie jednej z cech Boga chrześcijańskiego, użyte po raz pierwszy w księdze Izajasza. Teolodzy wyjaśniają, że istnienie Boga nie jest...

  • Creatio ex nihilo Creatio ex nihilo

    Creatio ex nihilo – pogląd filozoficzny i teologiczny, rozwijany głównie w chrześcijaństwie, wedle którego świat został stworzony z nicości przez Boga. Pojęc...

  • Bóg luk Bóg luk

    Bóg luk, Bóg od zapychania dziur, Bóg kapryśny, Bóg magik, Bóg zapchajdziura, Bóg białych plam – określenie obrazujące sposób myślenia doszukujący się interw...

  • Biblia Kobiety Biblia Kobiety

    Biblia Kobiety – dwutomowa książka napisana przez Elizabeth Cady Stanton i 26 innych kobiet, opublikowana w 1895 i 1898 roku, by przeciwstawić się stanowisku...

  • Argument kosmologiczny Argument kosmologiczny

    Argument kosmologiczny – jeden z rodzajów rozumowań mających na celu dowiedzenie istnienia Boga. Arystoteles mówi o Pierwszym Poruszycielu jako przyczynie ws...

  • Argument biologiczny na istnienie Boga Argument biologiczny na istnienie Boga

    Argument biologiczny na istnienie Boga – jeden z rodzajów rozumowań mających na celu dowodzenie istnienia Boga w oparciu o przyrodoznawstwo. Biologiczny argu...

  • Teologia Teologia

    Teologia lub sacra doctrina – dyscyplina wiedzy rozwinięta w chrześcijaństwie. Pierwotnie była opisem interwencji Boga w życie ludzkiej społeczności i była ś...

Teologia

Antropoteizm

Antropoteizm – skrajna forma antropocentryzmu, zgodnie z którym człowiek tworzy rzeczywistość transcendentna alienacja siebie, i w tym przypadku stawia swoje własne pragnienia, stając się w ten sposób, obiektem kultu. Przedstawiciel tej pozycji, która jest swego rodzaju ateizm Ludwig Feuerbach.

Teologia katafatyczna

Teologia katafatyczna -, zwany także pozytywnej teologii. Dziedzinie teologii, które opierają się na założeniu, że człowiek jest w stanie pozytywnie mówić "jak Bóg". Teologia katafatyczna przeciwieństwie do teologii apofatycznej.

Teopaschizm

Teopaschizm – w teologii chrześcijańskiej doktryna, głosząca, że Bóg może cierpieć. W szczególności oznacza to, że Bóg w osobie Chrystusa, przyjął na ludzkie cierpienie. Zwolenników nauki nazywają teopaschistami. Nauczanie odwrotnie - doketyzm, którego zwolennicy głosili, że życie, męczeństwo i śmierć Chrystusa była tylko pozorna.

Theologoumenon

Theologoumenon - pojęcie substytucji, w teologii katolickiej, oznacza to zwykle, że twierdzenie o tym, że bez bezpośredniego potwierdzenia w piśmie Świętym i nauczaniu prawdziwej nauki Kościoła - nie są obowiązkowe, ale są godne polecenia, bo oni rzucają światło na zrozumienie nauk spoiwa. W teologii prawosławnej theologoumenon posiadanie świadectwa Ojców Kościoła, głęboko zakorzenione w świadomości wiernych.

Teologia

Teologia lub sacra doctrina – dyscyplina wiedzy rozwinięta w chrześcijaństwie. Pierwotnie była opisem interwencji Boga w życie ludzkiej społeczności i była ś...

Antropocentryzm

Antropocentryzm – pogląd filozoficzny i religijny, według którego człowiek stanowi centrum i cel Wszechświata. Prekursorami antropocentryzmu poznawczego byli...

Antynomizm

Antynomizm to pojęcie filozoficzne oznaczające wewnętrzną sprzeczność. W teologii antynomizm naucza, że Dekalog nie powinien być normą dla chrześcijan, gdyż ...

Argument biologiczny na istnienie Boga

Argument biologiczny na istnienie Boga – jeden z rodzajów rozumowań mających na celu dowodzenie istnienia Boga w oparciu o przyrodoznawstwo. Biologiczny argu...

Argument kosmologiczny

Argument kosmologiczny – jeden z rodzajów rozumowań mających na celu dowiedzenie istnienia Boga. Arystoteles mówi o Pierwszym Poruszycielu jako przyczynie ws...

Argument moralny

Argument moralny – jeden z argumentów za istnieniem Boga. Jest to rozumowanie zakładające, że, jeżeli przyjąć istnienie absolutnych norm moralnych, to musi i...

Argument teleologiczny

Argument teleologiczny – jedna z prób argumentowania na rzecz istnienia Boga. Mówi, że istnienie porządku świadczy o istnieniu kogoś, kto świat racjonalnie u...

Argument z cudu

Argument z cudu – argument na istnienie Boga mówiący o tym, że skoro istnieją zjawiska, których nie może zdziałać żadne stworzenie – cuda – to czyni je Bóg, ...

Biblia Kobiety

Biblia Kobiety – dwutomowa książka napisana przez Elizabeth Cady Stanton i 26 innych kobiet, opublikowana w 1895 i 1898 roku, by przeciwstawić się stanowisku...

Biskupstwo misyjne

Biskupstwo misyjne - dawniej jednostka administracyjna w Kościele katolickim istniejąca w miejscu, gdzie nie została jeszcze erygowana formalna struktura koś...

Bóg luk

Bóg luk, Bóg od zapychania dziur, Bóg kapryśny, Bóg magik, Bóg zapchajdziura, Bóg białych plam – określenie obrazujące sposób myślenia doszukujący się interw...

Creatio continua

Creatio continua – pogląd teologiczny, obecny głównie w chrześcijaństwie, według którego świat stworzony przez Boga jest nieustannie przez niego podtrzymywan...

Creatio ex nihilo

Creatio ex nihilo – pogląd filozoficzny i teologiczny, rozwijany głównie w chrześcijaństwie, wedle którego świat został stworzony z nicości przez Boga. Pojęc...

Deus absconditus

Deus absconditus – określenie jednej z cech Boga chrześcijańskiego, użyte po raz pierwszy w księdze Izajasza. Teolodzy wyjaśniają, że istnienie Boga nie jest...

Deus otiosus

Deus otiosus – używane w religioznawstwie określenie boga oddalonego, nieingerującego w sprawy świata. Deus otiosus jest najczęściej bogiem uranicznym stworz...

Dowód ontologiczny

Dowód ontologiczny – argument na istnienie Boga autorstwa Anzelma z Canterbury. Argument ów został nazwany argumentem ontologicznym przez Immanuela Kanta, gd...

Dylemat determinizmu

Dylemat determinizmu lub standardowy argument przeciwko wolnej woli – argument głoszący, iż istnieje dylemat pomiędzy przyjęciem determinizmu bądź jego negac...

Enchiridion symbolorum, definitionum et declarationum de rebus fidei et morum

Enchiridion Symbolorum, definitionum et declarationum de rebus fidei et morum z Podręcznik Symboli, definicji i deklaracji o sprawach wiary i moralności lub ...

Ex universa theologia

Ex universa theologia – tradycyjna nazwa egzaminu podsumowującego studia teologiczne, obejmującego całość wykładanego materiału i uprawniającego do uzyskania...

Feministyczna egzegeza biblijna

Feministyczna egzegeza biblijna – krytyczna analiza judeochrześcijańskiego Pisma Świętego z feministycznego punktu widzenia, skupiająca się na przedstawieniu...

Filozofia wieczysta

Filozofia wieczysta – termin użyty po raz pierwszy prawdopodobnie przez Agostino Steuco w książce De perenni philosophia libri X, w której chrześcijańska fil...

Formuła teopaschistyczna

Formuła teopaschistyczna – formuła Trishagion poszerzona o który cierpiał na krzyżu lub jeden z Trójcy Świętej cierpiał ". Formuła ta mogła być błędnie inter...

Hermeneutyka biblijna

Hermeneutyka biblijna – nauka teologiczna zajmująca się odczytywaniem tekstów biblijnych, zwłaszcza ich sensu duchowego. Jedna z form hermeneutyki stosowanej...

Kalendarz liturgiczny

Kalendarz liturgiczny – w chrześcijaństwie terminarz obchodów liturgicznych w ciągu roku liturgicznego: Wielkanocy, Świąt Pańskich, Maryjnych i liturgicznych...

Kalwinizm

Kalwinizm, ewangelicyzm reformowany – jeden z czołowych nurtów protestantyzmu, obok luteranizmu. Jednocześnie doktryna teologiczna i konfesja. Powstał w toku...

Kolory liturgiczne

Kolory liturgiczne – w chrześcijaństwie uznawane są za symbole liturgiczne, mają uzewnętrzniać charakter sprawowanych obrzędów, a także wyrazić dynamikę roku...

Kreacjonizm (w odniesieniu do pochodzenia duszy)

Kreacjonizm – pogląd o pochodzeniu duszy, obecny np. w teologii katolickiej. Według kreacjonizmu Bóg stwarza duszę za każdym razem, gdy powstaje nowa istota ...

Laksyzm

Laksyzm – w etyce i teologii moralnej postawa, według której wszelka wątpliwość co do obowiązywalności prawa stanowi wystarczającą podstawę do usprawiedliwie...

Lichwa

Lichwa – udzielanie nieetycznych pożyczek, z uwagi na zawyżone odsetki lub inne opłaty, w wyniku czego następuje nieuczciwe wzbogacenie się pożyczkodawcy. Li...

Łaska wystarczająca

Łaska wystarczająca - pojęcie sformułowane przez hiszpańskiego teologa Luisa de Molinę w dziele Concordia liberi arbitrii cum gratiae donis, divina praescien...

Medycyna pastoralna

Medycyna pastoralna – nauka pomocnicza praktycznej teologii. Swe zasady czerpie z wiedzy lekarskiej. Jest to zbiór przepisów i wskazówek medycznych, których ...

Miłosierdzie Boże

Problematyką Bożego Miłosierdzia i jego znaczenia w moralności chrześcijańskiej zajmował się m.in. papież Jan Paweł II" w emcyklice Dives in misericordia. Pa...

Officium Divinum

Officium Divinum – termin przyjęty na określenie szeroko pojętej liturgii chrześcijańskiej, używany już we wczesnym średniowieczu. Później określenie stosowa...

Ogólny kalendarz rzymski

Ogólny kalendarz rzymski – kalendarz liturgiczny zawierający daty obchodów wspomnień dowolnych, wspomnień obowiązkowych, świąt i uroczystości rytu rzymskiego...

Omniscjencja

Omniscjencja, wszechwiedza – pełna wiedza o wszystkich realnych i potencjalnych faktach i relacjach między faktami, tzw. znajomość wszechrzeczy. Określenie, ...

Opatrzność

Opatrzność /łac. providentia, gr. πρόνοια / – w teologii nieustanna opieka wszechwiedzącego i wszechmocnego Boga nad dziejami świata i poszczególnych ludzi, ...

Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych

Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie jest instytucją naukowo-dydaktyczną.

Pandeizm

Pandeizm – kombinacja panteizmu i deizmu. Są to poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem, pogląd religijny ...

Panenteizm

Panenteizm – pogląd religijno-filozoficzny, który wyznaje połączenie teizmu z panteizmem. W teizmie Bóg zachowuje osobową odrębność od świata, zaś w panteizm...

Pedagogika religii

Pedagogika religii – kierunek badań w ramach teologii i zarazem jej nauka pomocnicza, będącą częścią teologii pastoralnej i uzupełnieniem katechetyki. Jej po...

Poligenizm

Poligenizm – pogląd głoszący, że rodzaj ludzki pochodzi od wielu par przodków, nie zaś od jednej pierwotnej, jak to twierdzi monogenizm.

Port-Royal

Port-Royal – powstałe w 1204 roku pod Paryżem opactwo cysterek, którego mniszki, domagając się odnowy moralnej Kościoła, oskarżone zostały o jansenizm, co sk...

Probabilizm

Probabilizm - system etyczny stwierdzający, że w razie wątpliwości co do zastosowania zasad moralnych w danej sytuacji można iść za opinią prawdopodobną, cho...

Problem zła

Problem zła w teologii – problem pogodzenia obecności zła i cierpienia z istnieniem wszechwiedzącego, wszechpotężnego, wszechmiłosiernego i nieskończenie dob...

Progresizm

Progresizm – publicystyczne określenie współczesnej tendencji w katolicyzmie sprzyjającej uznawanym za postępowe postulatom pod adresem Kościoła, takim jak l...

Prymasowski Instytut Życia Wewnętrznego

Prymasowski Instytut Życia Wewnętrznego w Warszawie - powstały w 1962 r. z inicjatywy Sługi Bożego prymasa Polski Stefana kardynała Wyszyńskiego, instytut ba...

Stworzenie świata

Stworzenie świata – w filozofii oraz teologii pojęcie określające akt, w którym bóg, bogowie, najwyższa istota transcendentna, praprzyczyna, arché, powołuje ...

Szata liturgiczna

Szata liturgiczna – rodzaj odzieży stosowanej w czasie liturgii mającej na celu określenie i zaznaczenie funkcji osoby ją noszącej.

Teodycea

Teodycea – gałąź teologii zajmująca się problemem, jak pogodzić istnienie dobrego, miłosiernego Boga z istnieniem zła. Termin ten pochodzi od greckiego θεός ...

Teofagia

Założyciel Kościoła Latającego Potwora Spaghetti w swojej ewangelii zaleca spożywanie makaronu.

Teologia apofatyczna

Teologia apofatyczna - nurt teologii oparty na założeniu, że jakiekolwiek pozytywne poznanie natury Boga przekracza granice możliwości ludzkiego rozumu. Swe ...

Teologia feministyczna

Teologia feministyczna – nurt obecny w wielu religiach, włączając buddyzm, chrześcijaństwo, judaizm i nową myśl, stawiający sobie za cel krytyczną analizę tr...

Wieczność

W popularnym mniemaniu, wieczność jest równoznaczna z nieskończonością, jednak przez wielu określana jest jako istnienie poza czasem. Wieczność występuje m.i...

Żal doskonały

Żal doskonały – ból z powodu popełnionego grzechu wynikający z miłości do Boga. Gładzi on wszystkie grzechy nawet wtedy, kiedy nie jest możliwe przystąpienie...

Żal niedoskonały

Żal niedoskonały – ból z powodu popełnionego grzechu wynikający z pobudek ludzkich. Usposabia on człowieka do sakramentu spowiedzi, będąc jednym z jego najwa...