Топ-100
  • Prezenta (archiwistyka) Prezenta (archiwistyka)

    Prezenta, prezentata – adnotacja stawiana na korespondencji wpływającej do instytucji, świadcząca o przyjęciu pisma do dalszego rozpatrywania, zawiera zazwyc...

  • Palimpsest (piśmiennictwo) Palimpsest (piśmiennictwo)

    Palimpsest – rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmiennym, z którego usunięto poprzedni tekst, najczęściej w celu zmniejszenia kosztów nowe...

  • Paginacja Paginacja

    Paginacja – przypisywanie kolejnych liczb do kolejnych stron rękopisu lub druku. Jedna z dwóch metod numeracji obok foliacji polegającej na numerowaniu kolej...

  • Obliteracja Obliteracja

    Obliteracja – termin pochodzący z jęz. łacińskiego określający zatarcie, usunięcie, zamazanie, wymazanie, zatarcie, wydrapanie, czyniąc go lub jego fragment ...

  • Narodowy zasób archiwalny Narodowy zasób archiwalny

    Narodowy zasób archiwalny – pojęcie, które do archiwistyki polskiej wprowadziła w 1983 r. ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Oznacza dokumen...

  • Mikrofilm Mikrofilm

    Mikrofilm – specjalny rodzaj materiału fotograficznego produkowany z reguły jako błona zwojowa o szerokości 8, 16, 35, 70 i 105 mm, na którym można rejestrow...

  • Międzynarodowa Rada Archiwów Międzynarodowa Rada Archiwów

    ICA, Międzynarodowa Rada Archiwów – organizacja pozarządowa, mająca na celu wsparcie, rozwój i ułatwienie dostępu do światowych zasobów archiwalnych. W zakre...

  • Metr bieżący Metr bieżący

    Metr bieżący – jednostka miary długości odpowiadająca jednostce metr, używana w odniesieniu do przedmiotów wielowymiarowych, w których jeden z wymiarów ma sz...

  • Kwerenda Kwerenda

    Kwerenda – poszukiwanie informacji w zasobie archiwum lub biblioteki. Celem kwerendy może być zarówno samo pobranie danych, jak i modyfikacje danych. Kwerend...

  • Kronika Warszawy Kronika Warszawy

    Ukazuje się co pół roku. Zajmuje się tematyką warszawską – kulturą, historią, zabytkami stolicy, archiwaliami. Odnotowuje ważniejsze wydarzenia, imprezy kult...

  • Konserwacja materiałów archiwalnych Konserwacja materiałów archiwalnych

    Konserwacja materiałów archiwalnych – w archiwistyce zespół czynności mających zapobiegać ujemnemu wpływowi czynników atmosferycznych, biologicznych i mechan...

  • Kodeks (książka) Kodeks (książka)

    Kodeks – jedna z form książki. Jest to zbiór kart złączonych na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki. Karty kodeksu są z papirusu, pergaminu, albo pa...

  • Digitalizacja (bibliotekarstwo) Digitalizacja (bibliotekarstwo)

    Digitalizacja, dygitalizacja, cyfryzacja, ucyfrowienie – wprowadzenie do pamięci komputera tradycyjnych, drukowanych lub rękopiśmiennych materiałów bibliotec...

  • Archiwista Archiwista

    Archiwista, archiwariusz um "archiwum”, gr. archeíon "gmach rządowy”, l.mn. archeía "archiwa”, archē "przyczyna”) – pracownik, kustosz archiwum, znawca zbior...

  • Archiwistyka Archiwistyka

    Archiwistyka – humanistyczna dyscyplina naukowa, wywodząca się z historii, powiązana również z bibliotekoznawstwem i informacją naukową. Przedmiotem badań ar...

Archiwistyka

Archiwistyka – humanistyczna dyscyplina naukowa, wywodząca się z historii, powiązana również z bibliotekoznawstwem i informacją naukową. Przedmiotem badań ar...

Archiwistyka społeczna

Archiwistyka społeczna – dziedzina archiwistyki, zajmująca się teoretycznymi i praktycznymi aspektami gromadzenia, przechowywania, opracowywania i udostępnia...

Akcesja (bibliotekoznawstwo)

Akcesja w bibliotekoznawstwie to: Czynności wykonywane przy włączaniu do zbiorów bibliotecznych lub archiwalnych wpływających do biblioteki lub archiwum doku...

Akta sprawy (przepisy kancelaryjne)

Akta sprawy W liczbie mnogiej jako "akta spraw" – określenie systemu kancelaryjnego znanego na ziemiach polskich od początku XIX w. Akta sprawy, według Polsk...

Aktoznawstwo

Aktoznawstwo – dziedzina archiwistyki, która bada sposób powstawania i cechy charakterystyczne akt. Posiada szerszy zakres badania niż dyplomatyka. Jest to t...

Aprobant

Aprobant - - urzędnik mający prawo rozstrzygania o treści i formie pisma, wychodzącego z kancelarii, czyli prawo zatwierdzania tekstów zob. minut. Urzędnik w...

Archiwista

Archiwista, archiwariusz um "archiwum”, gr. archeíon "gmach rządowy”, l.mn. archeía "archiwa”, archē "przyczyna”) – pracownik, kustosz archiwum, znawca zbior...

Archiwum prywatne

Archiwum prywatne – archiwum utworzone i prowadzone przez osoby prywatne – nieformalne grupy pasjonatów, rodziny, rody. Celem twórców archiwum jest gromadzen...

Archiwum społeczne

Archiwum społeczne – archiwum, które zostało utworzone oddolnie, w wyniku działalności społecznej. Archiwa społeczne najczęściej są prowadzone przez organiza...

AZAK

AZAK – pierwszy system komputerowy wdrożony w polskich archiwach państwowych zarządzeniem Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 16 stycznia 1985 r...

Brakowanie dokumentacji

Brakowanie dokumentacji – wyłączanie materiałów archiwalnych z powstających zespołów lub zbiorów archiwalnych w celu ich trwałego usunięcia i zniszczenia. Je...

Contrasigillum

Contrasigillum – rodzaj pieczęci, której odcisk umieszczano niekiedy na odwrociu pieczęci głównej. Podstawową funkcją contrasigillum było dodatkowe zabezpiec...

Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej

Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej – sieć archiwów społecznych rozwijanych przy bibliotekach gminnych której celem jest ratowanie lokalnych zasobów dziedzictw...

Depozyt archiwalny

Depozyt archiwalny – dokumentacja archiwalna, która została przekazana do archiwum na czas określony lub na trwałe pod warunkami określonymi w akcie przekaza...

Digitalizacja (bibliotekarstwo)

Digitalizacja, dygitalizacja, cyfryzacja, ucyfrowienie – wprowadzenie do pamięci komputera tradycyjnych, drukowanych lub rękopiśmiennych materiałów bibliotec...

Dokumentacja aktowa

Dokumentacja aktowa – dokumentacja, która została sporządzona zgodnie z ustalonymi w danym czasie i miejscu prawami i normami. Dokumentacja aktowa powstała w...

Dokumentacja niearchiwalna

Dokumentacja niearchiwalna – dokumentacja, która ma tylko czasowe praktyczne znaczenie i podlega wybrakowaniu po upływie określonego przepisami okresu jej pr...

Dopływ materiałów archiwalnych

Dopływ materiałów archiwalnych – w archiwistyce jest to część lub całość zespołu archiwalnego przyjęta do zasobu archiwalnego od twórcy zespołu lub poprzez r...

Dublet (archiwistyka)

Dublet – w archiwistyce drugi egzemplarz dokumentu archiwalnego, identyczny w zakresie treści i formy. Dublety mogą być brakowane z archiwum, a następnie nis...

Dziedziczenie materiałów archiwalnych

Dziedziczenie materiałów archiwalnych – w archiwistyce jest to przejmowanie materiałów archiwalnych w drodze przejęcia przez sukcesora całości lub części zak...

Ekspertyza archiwalna

Ekspertyza archiwalna – szczegółowe sprawdzenie zawartości jednostek archiwalnych przez przedstawiciela archiwum państwowego pod kątem ich prawidłowej kwalif...

Encoded Archival Description

EAD DTD jest standardem zapisu informacji o zasobach archiwalnych w SGML, przede wszystkim jako inwentarzy archiwalnych. Standard, zgodny z ISAD jest rozwija...

Ewidencja archiwum zakładowego

Ewidencja archiwum zakładowego całość dokumentacji przechowywanej w archiwum, czyli materiały archiwalne i dokumentacja niearchiwalna musi być ujęta w ewiden...

Falsyfikat (archiwistyka)

Falsyfikat – dokument, którego zadaniem jest wprowadzenie odbiorcy w błąd. Służy do przekłamywania rzeczywistości, czyli faktycznego stanu rzeczy. W momencie...

Fascykuł

Fascykuł. W archiwistyce mianem fascykułu określa się zbiór luźnych akt powiązanych treściowo. Często ujmuje się je w dwie twardsze tektury i wiąże razem. Za...

Foliacja (numeracja)

Foliacja – numerowanie kolejnych kart rękopisu lub druku. Metoda stosowana od XII w., aczkolwiek w średniowieczu stosunkowo rzadko. Z początku numerowano za ...

Instrukcja archiwalna

Instrukcja archiwalna – akt normatywny, określający organizację, zadania i zakres działania archiwum zakładowego, a także szczegółowe zasady i tryb postępowa...

Instrukcja kancelaryjna

Instrukcja kancelaryjna – zbiór zasad i przepisów ustalających sposób postępowania z dokumentem, który wpływa do urzędu lub jednostki organizacyjnej przedsię...

ISAAR

ISAAR. Międzynarodowy standard archiwalnych haseł wzorcowych ciał zbiorowych, osób i rodzin, służący do znormalizowanego opisu aktotwórcy, ściśle związany z ...

ISAD

ISAD, Międzynarodowy Standard Opisu Archiwalnego. Wprowadzone i unormowane przez ICA zasady przygotowania opisu materiałów archiwalnych, zgodne z funkcjonują...

ISDF

ISDF – międzynarodowy standard opisu funkcji. Standard został opracowany przez Międzynarodową Radę Archiwów w 2007 roku.

Jednostka archiwalna

Jednostka archiwalna – w archiwistyce odrębna fizycznie jednostka materiałów archiwalnych. Jednostką archiwalną może być teczka, poszyt, księga, pojedynczy d...

Jednostka inwentarzowa (archiwistyka)

Jednostka inwentarzowa – w archiwistyce to materiały archiwalne, stanowiące odrębną pozycję w inwentarzu zespołu archiwalnego. Zazwyczaj jedna jednostka inwe...

Kancelaria tajna

Kancelaria tajna – wyodrębniona komórka organizacyjna w zakresie ochrony informacji niejawnych, podległa pełnomocnikowi ochrony, obsługiwana przez pracownikó...

Katalog archiwalny

Katalog archiwalny – rodzaj pomocy archiwalnej stworzonej przez archiwistów, dotyczącej zasobu danego archiwum. W katalogu zamieszczane są informacje o zbior...

Kategoria archiwalna

Kategoria archiwalna - oznaczenie ważności i wartości dokumentu dokonane na podstawie kwalifikacji dokumentacji. Dokumentację ze względu na wartość archiwaln...

Kodeks (książka)

Kodeks – jedna z form książki. Jest to zbiór kart złączonych na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki. Karty kodeksu są z papirusu, pergaminu, albo pa...

Komparycja

Komparycja – określenie używane w stosunku do nagłówków w różnorakich dokumentach. Komparycja nie jest właściwą treścią dokumentu, a tylko jego technicznym r...

Koncept (archiwistyka)

Koncept – termin w archiwistyce określający projekt pisma sporządzony przez referenta, które nie uzyskało jeszcze akceptacji przełożonego.

Konserwacja materiałów archiwalnych

Konserwacja materiałów archiwalnych – w archiwistyce zespół czynności mających zapobiegać ujemnemu wpływowi czynników atmosferycznych, biologicznych i mechan...

Kronika Warszawy

Ukazuje się co pół roku. Zajmuje się tematyką warszawską – kulturą, historią, zabytkami stolicy, archiwaliami. Odnotowuje ważniejsze wydarzenia, imprezy kult...

Kuratorstwo danych cyfrowych

Kuratorstwo danych cyfrowych to selekcja, konserwacja, utrzymanie, gromadzenie i archiwizacja zasobów cyfrowych. Kuracja wyznacza, utrzymuje i nadaje wartość...

Kustosz

Kustosz – określenie osoby mające kilka różnych znaczeń: pracownik służby bibliotecznej lub archiwum kustosz starszy asystent muzealny stanowisko zniesione w...

Kwerenda

Kwerenda – poszukiwanie informacji w zasobie archiwum lub biblioteki. Celem kwerendy może być zarówno samo pobranie danych, jak i modyfikacje danych. Kwerend...

Materiał archiwalny

Materiał archiwalny – termin obejmujący materiały piśmienne o wysokiej trwałości, nieulegające starzeniu podczas długiego przechowywania. Są to materiały pol...

Metr bieżący

Metr bieżący – jednostka miary długości odpowiadająca jednostce metr, używana w odniesieniu do przedmiotów wielowymiarowych, w których jeden z wymiarów ma sz...

Międzynarodowa Rada Archiwów

ICA, Międzynarodowa Rada Archiwów – organizacja pozarządowa, mająca na celu wsparcie, rozwój i ułatwienie dostępu do światowych zasobów archiwalnych. W zakre...

Międzynarodowy Dzień Archiwów

Międzynarodowy Dzień Archiwów, ang. International Archives Day – święto obchodzone corocznie 9 czerwca ustanowione podczas 16. Międzynarodowego Kongresu Arch...

Międzynarodowy Standard Opisu Instytucji z Zasobem Archiwalnym

ISDIAH – międzynarodowy standard opisu instytucji z zasobem archiwalnym. Standard został opracowany przez Międzynarodową Radę Archiwów, jego finalna wersja z...

Mikrofilm

Mikrofilm – specjalny rodzaj materiału fotograficznego produkowany z reguły jako błona zwojowa o szerokości 8, 16, 35, 70 i 105 mm, na którym można rejestrow...

Minuta (archiwistyka)

Minuta – koncept pisma, który został zatwierdzony poprzez podpis przez szefa instytucji wraz z naniesionymi przez niego poprawkami. Z minuty sporządzany jest...

Nabytek archiwalny

Nabytek archiwalny – w archiwistyce materiał archiwalny, który wpłynął i został włączony do zasobu archiwum. Mogło się to stać w drodze dopływu materiałów ar...

Narastający zasób archiwalny

Narastający zasób archiwalny – materiały archiwalne, wytwarzane i przechowywane u aktotwórcy, przed ich przekazaniem do wieczystego przechowywania, np. do ar...

Narodowa Rada Badań Archiwów Securitate

Narodowa Rada Badań Archiwów Securitate, organ państwowy powstały na mocy ustawy nr 187 z dnia 7 grudnia 1999. Początkowo prace w tym zakresie były kontynuow...

Narodowy zasób archiwalny

Narodowy zasób archiwalny – pojęcie, które do archiwistyki polskiej wprowadziła w 1983 r. ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Oznacza dokumen...

Obliteracja

Obliteracja – termin pochodzący z jęz. łacińskiego określający zatarcie, usunięcie, zamazanie, wymazanie, zatarcie, wydrapanie, czyniąc go lub jego fragment ...

Otwarty System Archiwizacji

Otwarty System Archiwizacji – program informatyczny służący do opisu zespołów archiwalnych. Stworzony przede wszystkim dla archiwów społecznych – organizacji...

Paginacja

Paginacja – przypisywanie kolejnych liczb do kolejnych stron rękopisu lub druku. Jedna z dwóch metod numeracji obok foliacji polegającej na numerowaniu kolej...

Palimpsest (piśmiennictwo)

Palimpsest – rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmiennym, z którego usunięto poprzedni tekst, najczęściej w celu zmniejszenia kosztów nowe...

Państwowy zasób archiwalny

ang. - state archival fonds, niem. - Staatlicher Archivfonds, ros. - gosudarstwiennyj archiwnyj fond, włos. - patrimonio archivistico statale. Termin ten zos...

Poszyt

Poszyt - grupa składek, bifoliów lub kart, zszyta i oprawna zazwyczaj w półsztywny karton, stanowiąca najczęściej jednostkę inwentarzową lub jej część.

Prezenta (archiwistyka)

Prezenta, prezentata – adnotacja stawiana na korespondencji wpływającej do instytucji, świadcząca o przyjęciu pisma do dalszego rozpatrywania, zawiera zazwyc...